H χρηματοπιστωτική κρίση αποκάλυψε μια σειρά από αδυναμίες της Βασιλείας ΙΙ, απαιτώντας υψηλά επίπεδα κρατικής στήριξης- στην ουσία το χρήμα του φορολογούμενου- προκειμένου να αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη και η σταθερότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος,
Αυτό ανέφερε ο Γ. Στουρνάρας κατά τη συζήτηση του Σχεδίου Νόμου «Ενσωμάτωση της οδηγίας για την πρόσβαση στη δραστηριότητα των πιστωτικών ιδρυμάτων και στην προληπτική εποπτεία πιστωτικών ιδρυμάτων και επιχειρήσεων επενδύσεων».
Σύμφωνα με τον ΥΠΟΙΚ «η υπό ενσωμάτωση οδηγία εισάγει ρυθμίσεις που προσβλέπουν στην ενίσχυση της διαφάνειας και της λογοδοσίας, την εξασφάλιση επαρκών αποθεμάτων ασφάλειας και ρευστότητας και τη διαμόρφωση συνεκτικού πλαισίου εταιρικής διακυβέρνησης, ώστε να αντιμετωπιστούν οι ανάγκες και προκλήσεις του χρηματοπιστωτικού τομέα.
Με τις νέες διατάξεις που ισχύουν σταδιακά από την 1η Ιανουαρίου 2014, θα ενισχυθεί η χρηματοπιστωτική σταθερότητα και η προστασία των συμφερόντων των καταθετών (γεγονός που θα αποκαταστήσει την εμπιστοσύνη καταθετών και επενδυτών στο ευρωπαϊκό τραπεζικό σύστημα), θα διασφαλιστεί η διεθνής ανταγωνιστικότητα του τραπεζικού τομέα της Ε.Ε. και θα περιοριστεί η προκυκλικότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος.
Ταυτόχρονα, θεσπίζονται ενιαίοι κανόνες προληπτικής εποπτείας που εφαρμόζονται ομοιόμορφα και με συνέπεια σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Στόχος είναι να διασφαλισθεί η εύρυθμη λειτουργία των τραπεζικών αγορών και να αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη στον τραπεζικό τομέα, με το συντονισμό των εθνικών διατάξεων, που αφορούν στην πρόσβαση, στη δραστηριότητα των πιστωτικών ιδρυμάτων και των επιχειρήσεων επενδύσεων, στους λεπτομερείς όρους διακυβέρνησής τους καθώς και στο εποπτικό τους πλαίσιο.
Στις αρμόδιες αρχές περιέρχονται εκτεταμένες εποπτικές αρμοδιότητες και αρμοδιότητες επιβολής αυστηρών κυρώσεων- συνεκτικών και ομοιόμορφων, γεγονός που θα οδηγήσει στην αποτελεσματική αντιμετώπιση των παραβάσεων.
Εκτός από την εφαρμογή της Βασιλείας ΙΙΙ, η οδηγία εισάγει μια σειρά από σημαντικές αλλαγές στο τραπεζικό ρυθμιστικό πλαίσιο:
Συγκεκριμένα:
• Στις Αποδοχές. Προκειμένου να αντιμετωπιστεί η υπερβολική ανάληψη κινδύνου, το πλαίσιο αμοιβών έχει ενισχυθεί περαιτέρω, όσον αφορά τις προδιαγραφές της σχέσης μεταξύ του μεταβλητού στοιχείου της αμοιβής (του μπόνους) και του αμετάβλητου στοιχείου ( του μισθού).
• Στην Ενισχυμένη διακυβέρνηση. Ενισχύονται οι απαιτήσεις όσον αφορά την εταιρική διακυβέρνηση και εισάγονται νέοι κανόνες, με στόχο την αύξηση της εποπτείας των κινδύνων από τα διοικητικά συμβούλια, τη βελτίωση της λειτουργίας διαχείρισης κινδύνων και τη διασφάλιση της αποτελεσματικής παρακολούθησης από τις εποπτικές αρχές της διαχείρισης κινδύνου.
• Στην Αύξηση και βελτίωση της διαφάνειας. Βελτιώνεται η διαφάνεια στις δραστηριότητες των τραπεζών και των επενδυτικών κεφαλαίων στις διάφορες χώρες, ιδίως όσον αφορά στα κέρδη, στους φόρους και τις επιδοτήσεις σε διαφορετικές δικαιοδοσίες. Αυτή η ρύθμιση κρίνεται απαραίτητη για την ανάκτηση της εμπιστοσύνης των πολιτών της ΕΕ στον χρηματοπιστωτικό τομέα.
• Στην Εισαγωγή μιας σειράς αποθεμάτων ασφαλείας(buffers).
• Για πρώτη φορά, προβλέπεται ο ορισμός «εντεταλμένης αρχής» σε κάθε χώρα, (στην περίπτωσή μας είναι η Τράπεζα της Ελλάδος), για την τήρηση αντικυκλικού αποθέματος ασφαλείας για τα ανοίγματα εντός της χώρας».
Όπως τόνισε ο κ. Στουρνάρας «η οδηγία που συζητάμε αποτελεί μέρος του πιο ολοκληρωμένου πακέτου μεταρρύθμισης του τραπεζικού τομέα της Ε.Ε.
Στο πλαίσιο αυτό, θα κάνω μια σύντομη αναφορά και στη συνεισφορά της ελληνικής Προεδρίας στις δρομολογούμενες εξελίξεις για την τραπεζική Ένωση.
Η πιο σημαντική επιτυχία μας είναι η συμφωνία για τον Ενιαίο Μηχανισμό Εξυγίανσης των Τραπεζών (SRM), που αποτελούσε βασική μας προτεραιότητα.
Η δημιουργία του Ενιαίου Μηχανισμού Εξυγίανσης που αποτελείται από ένα συμβούλιο αρμόδιο για την κεντρική λήψη αποφάσεων και ένα Eνιαίο Tαμείο Eξυγίανσης (SRF), θα διασφαλίσει ότι οι αποφάσεις για την εξυγίανση τραπεζών λαμβάνονται συντονισμένα και αποτελεσματικά, μειώνοντας τις αρνητικές επιπτώσεις στη χρηματοπιστωτική σταθερότητα και εξαλείφοντας την εξάρτηση των τραπεζών από την πιστοληπτική αξιοπιστία των εθνικών κυβερνήσεων, με απώτερο στόχο τη μη επιβάρυνση των φορολογουμένων σε περίπτωση εκκαθάρισης μιας τράπεζας.
Πρόκειται για το σπουδαιότερο μέχρι τώρα επίτευγμα της Ελληνικής Προεδρίας, με δεδομένη την πληθώρα των διαφορετικών απόψεων για το ζήτημα, τον περιορισμένο χρόνο που είχαμε στη διάθεσή μας για τη διεξαγωγή των τριλόγων με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και την Επιτροπή και, φυσικά, τη σημασία του ίδιου του φακέλου για την Ευρωπαϊκή Τραπεζική Ένωση.
Ταυτόχρονα, στο πλαίσιο της αναθεώρησης του κανονιστικού πλαισίου για τη λειτουργία και την εποπτεία του χρηματοπιστωτικού τομέα, η Προεδρία μας ήδη στο πρώτο τρίμηνο πέτυχε συμφωνία σε 4 σημαντικά και δύσκολα νομοθετήματα:
* την Οδηγία και τον Κανονισμό για τις αγορές χρηματοπιστωτικών µέσων (MiFID και MiFIR), η οποία αποτελεί ένα σημαντικό εργαλείο για ένα ασφαλέστερο, ορθότερο, περισσότερο διαφανές και υπεύθυνο χρηµατοπιστωτικό σύστημα.
* την Οδηγία για τους Οργανισμούς Συλλογικών Επενδύσεων σε Κινητές Αξίες ΟΣΕΚΑ (UCITS), η οποία ενισχύει την εμπιστοσύνη και την προστασία των επενδυτών και, ταυτόχρονα, καθιερώνει νέες πολιτικές στις αμοιβές, οι οποίες αποτρέπουν την υπερβολική ανάληψη κινδύνων.
* την Οδηγία σχετικά με τους Λογαριασμούς Πληρωμών (PAD), η οποία εξασφαλίζει τη διαφάνεια και συγκρισιμότητα των χρεώσεων για πληρωμές, που πραγματοποιούμε και λαμβάνουμε μέσω τραπεζικού λογαριασμού.
* και τον Κανονισμό που αφορά σε κανόνες διαφάνειας στα επενδυτικά προϊόντα που απευθύνονται σε μικροεπενδυτές(PRIIPs)».