Την επικύρωση από τη Βουλή της συμφωνίας μεταξύ του Ελληνικού Δημοσίου και της εταιρείας του αγωγού ΤΑΡ, αναμένουν οι εταιρείες κολοσσοί που συμμετέχουν στον αγωγό και στην κοινοπραξία του κοιτάσματος Σαχ Ντενίζ, προκειμένου να ξεκλειδώσουν επενδύσεις ύψους περίπου 25 δισ. δολαρίων!
Η συμφωνία αυτή (host government agreement) υπεγράφη πανηγυρικά τον περασμένο Ιούνιο, ελάχιστες μέρες πριν η κοινοπραξία του Σαχ Ντενίζ (ΒΡ,Statoil, Socar και άλλες) ανακοινώσει ότι επέλεξε τον αγωγό ΤΑΡ για να μεταφέρει το αέριο στην Ιταλία μέσω Ελλάδας και Αλβανίας.
Σύμφωνα δε με στελέχη του ΤΑΡ, η επικύρωσή της, αποτελεί προϋπόθεση για την λήψη της τελικής επενδυτικής απόφασης και για τα δύο έργα. Πρώτα για τον αγωγό ΤΑΡ, μέχρι το τέλος Οκτωβρίου και στη συνέχεια για την ανάπτυξη του κοιτάσματος Σαχ Ντενίζ μέχρι τα μέσα Νοεμβρίου, στο οποίο μέχρι το 2018 θα διατεθούν περίπου 20 δις. δολάρια.
Από την πλευρά του ΥΠΕΚΑ, σε σχετική ερώτηση για τον χρόνο κατάθεσης του νομοσχέδιου για τη συμφωνία, επισημαίνουν ότι αυτό υφίσταται την τελική επεξεργασία σε τεχνικές λεπτομέρειες, ενώ την κατάθεσή του την προσδιορίζουν μετά την ψήφιση του νομοσχέδιου για τις ΑΠΕ. Το τελευταίο ήδη βρίσκεται στη φάση της δεύτερης ανάγνωσης και επίκειται η συζήτησή του στην ολομέλεια το αμέσως επόμενο διάστημα.
Σύμφωνα με τους ίδιους, οι αποφάσεις για την προώθηση των επενδύσεων (ανάπτυξη κοιτάσματος και αγωγός ΤΑΡ) είναι δεδομένες. Ωστόσο για να ληφθεί η τελική επενδυτική απόφαση (Final Investment Decision), είναι απαραίτητη η επικύρωση της συμφωνίας από το Ελληνικό Κοινοβούλιο.
Οι προκαταρκτικές διαδικασίες
Σε ό,τι αφορά τις πρώτες διαδικασίες που θα οδηγήσουν στην έναρξη των εργασιών κατασκευής του αγωγού επί ελληνικού εδάφους (περίπου 550 χιλιόμετρα από τους Κήπους του Έβρου έως τα Ελληνοαλβανικά σύνορα), στην παρούσα φάση έχουν αρχίσει και συνεχίζονται οι επαφές των ανθρώπων του ΤΑΡ με τους εκπροσώπους φορέων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, από τα όρια των οποίων θα διέλθει ο αγωγός. Επίσης συνεχίζονται οι εργασίες κτηματογράφησης για τον προσδιορισμό των ιδιοκτησιών μέσα από τις οποίες θα διέλθει ο αγωγός.
Σύμφωνα με τις αρχικές εκτιμήσεις οι ιδιοκτησίες ανέρχονται σε πάνω από 18.000. Όπως δήλωσε ο επικεφαλής του γραφείου του ΤΑΡ στην Ελλάδα, Ρίκαρ Σκούφιας, η εταιρεία θα επιδιώξει να υπάρξουν εθελοντικές συμφωνίες για το ύψος των αποζημιώσεων που θα λάβουν οι θιγόμενοι ιδιοκτήτες και χρήστες της γης (άσκηση δουλείας, αποζημιώσεις για την γεωργική παραγωγή που θα απολεσθεί και για ενδεχόμενες άλλες ζημιές σε αγροτικό κεφάλαιο).
Ο ίδιος επισημαίνει ότι παρότι υπάρχει δυνατότητα από το νόμο για υποχρεωτικές απαλλοτριώσεις, κάτι τέτοιο θα αποτελέσει το έσχατο μέσο για την προώθηση των εργασιών. Σε κάθε περίπτωση, αυτό που επισήμανε ο κ. Σκούφιας, είναι ότι οι θιγόμενοι από την διέλευση του αγωγού, θα λαμβάνουν τις αποζημιώσεις τους πριν από την έναρξη των εργασιών, με την υπογραφή της συμφωνίας μεταξύ ΤΑΡ και ιδιοκτήτη.
Την έναρξη των εργασιών τα στελέχη του ΤΑΡ την προσδιορίζουν για το 2015, προκειμένου το 2019 να γίνει δυνατή η λειτουργία του αγωγού.
Σε ό,τι αφορά στη συμμετοχή κατασκευαστικών εταιρειών στο έργο, τα στελέχη του ΤΑΡ επισημαίνουν ότι σχεδόν όλες οι μεγάλες ελληνικές κατασκευαστικές έχουν έρθει σε επαφή με την εταιρεία. Παράλληλα ο ΤΑΡ έχει αποστείλει επιστολές σε μικρότερες κατασκευαστικές ενημερώνοντας για τους όρους που θα τηρηθούν προκειμένου ένας υπερεργολάβος να συμμετάσχει στους διαγωνισμούς (προεπιλογή και στη συνέχεια συμμετοχή στο διαγωνισμό).
Τέλος θα πρέπει να σημειωθεί ότι από τις επαφές με τους εκπροσώπους ΟΤΑ και φορέων (επιμελητήρια κ.λπ.) στη Βόρεια Ελλάδα, έχει προκύψει ότι όλοι αναγνωρίζουν τη σημασία του έργου από γεωπολιτική σκοπιά. Τα αιτήματα που θέτουν αφορούν κυρίως τη δυνατότητα τροφοδοσίας των περιοχών τους με φυσικό αέριο, την απασχόληση προσωπικού από την περιοχή καθώς και τοπικών εργολάβων. Επίσης τίθενται αιτήματα για παράκαμψη περιοχών τις οποίες οι ιδιοκτήτες και οι τοπικοί φορείς θεωρούν ως αγροτική γη υψηλής απόδοσης. Πλέον πρόσφατη παρόμοια περίπτωση είναι αυτή των Τεναγών Φιλίππων στο Νομό Καβάλας, αίτημα που η εταιρεία εξετάζει.