Δεν είναι η πρώτη φορά που «πεθαίνει» το Bitcoin. Του έχουν ετοιμάσει τη νεκρολογία πολλές φορές. Αυτό όμως επιμένει πεισματικά να τους διαψεύδει. Έχει το εκνευριστικό συνήθειο να επιβιώνει συνεχώς, να ανακάμπτει και πάντα να επανέρχεται δριμύτερο, συντρίβοντας το προηγούμενο υψηλό. Αυτό είναι γνωστό.
Αυτό που θα αναλύσουμε σήμερα δεν είναι μόνο ότι επανακάμπτει αλλά ότι επαναλαμβάνει με εκπληκτική ακρίβεια ένα συγκεκριμένο μοτίβο.
![](https://static.euro2day.gr/media/inlinepics/Flokas/alma%20all.PNG)
Από τη γέννησή του, όταν είχε μόλις ελάχιστα σεντς, κορύφωσε μέσα σε ένα χρόνο στα 32 δολάρια το 2011. Όπως βλέπουμε στο διάγραμμα, η διόρθωση που ακολούθησε, κράτησε τους μισούς μήνες της ανόδου. Στη συνέχεια άρχισε να ανακάμπτει, ξεπέρασε το προηγούμενο υψηλό και συνέχισε μέχρι την κορύφωση του 2013, στα 1.240 δολάρια.
Ακολούθησε η αναμενόμενη διόρθωση, η οποία και πάλι κατά σύμπτωση (;) ολοκληρώθηκε στον μισό χρόνο του προηγούμενου ανοδικού κύματος. Στο τέλος του 2017 ολοκληρώθηκε η επική πορεία του Bitcoin, όταν σε λιγότερο από 12 μήνες από τα 1.000 δολάρια έφτασε τις 20.000.
Τι παρατηρούμε λοιπόν; Πως κάθε φάση ανόδου και υποχώρησης είναι πανομοιότυπη. Κάθε φορά λιγότερο απότομη, ενώ σε κάθε επόμενη φάση διαρκεί παραπάνω. Η πρώτη ανοδική περίοδος κράτησε 1 χρόνο, η δεύτερη 3, η τρίτη 5. Η επόμενη θα διαρκέσει 7, άραγε; Αν, επαναλαμβάνουμε αν, συνεχιστεί το ίδιο μοτίβο, όχι μόνο θα ξαναδούμε τις 20.000, αλλά η επόμενη κορυφή θα ξεπεράσει κατά πολύ τις 100.000 δολάρια.
Αυτά είναι τα καλά νέα. Υπάρχουν και κακά όμως. Αν επαναληφθεί παρόμοια συμπεριφορά και στον καθοδικό κύκλο, η διόρθωση που διανύουμε δεν έχει ολοκληρωθεί. Γιατί; Γιατί βλέπουμε πως κάθε φορά η πτωτική φάση διαρκεί όσο το μισό χρονικό διάστημα που συντελέστηκε η άνοδος που προηγήθηκε. Αν δηλαδή κρατήσει το μισό των 1.490 ημερών, θα χρειαστούν κάτι παραπάνω από 2 χρόνια. Άρα υπολείπεται άλλος ένας χρόνος κυριαρχίας των «αρκούδων». Αυτό δεν σημαίνει αναγκαστικά πως θα δούμε ακραία νούμερα. Μπορεί ήδη να έχουμε δει τα χαμηλά ή να είναι κοντά σε αυτά που έχουν ήδη σημειωθεί.
Άραγε τυχαία βλέπουμε έναν επαναλαμβανόμενο κύκλο; Όχι, βέβαια. Τα βασικά χαρακτηριστικά του παιχνιδιού είναι κοινά για όλους τους χρηματιστηριακούς τίτλους. Για κάποιο διάστημα επικρατούν οι υπερβολικές προσδοκίες, που εκτοξεύουν τις τιμές σε δυσθεώρητα ύψη. Κατόπιν ακολουθεί η μερική ή ολική διάψευσή τους, που οδηγεί τους απογοητευμένους να αποχωρήσουν.
Το ότι έχουμε επανάληψη της συμπεριφοράς 3 φορές μέχρι τώρα δεν σημαίνει πως θα υπάρξει και τέταρτη. Υποθέσεις κάνουμε και σενάρια εξετάζουμε, δεν δίνουμε συμβουλές. Αν για κάτι όμως μπορούμε να είμαστε σίγουροι, είναι πως δεν πρέπει να μας ξεγελάει η παρατεταμένη υποχώρηση της τιμής των κρυπτονομισμάτων. Όλη αυτή την περίοδο, οι δραστηριότητες που έχουν σαν βάση την τεχνολογία blockchain βελτιώθηκαν και ωριμάζουν.
Στο παρασκήνιο, αθόρυβα, οι εταιρείες, προκειμένου να κάνουν ανταγωνιστικές τις εφαρμογές τους, προετοιμάζονται εντατικά να υποδεχτούν μια εντελώς νέα κατηγορία επενδυτών: τους θεσμικούς. Πλέον δεν ασχολούνται μόνο startups, αλλά και χρηματοοικονομικοί και τεχνολογικοί επιχειρηματικοί κολοσσοί. Έπαψαν να βλέπουν το blockchain -την τεχνολογία που βρίσκεται πίσω από το Bitcoin- σαν κάτι εξωτικό και επενδύουν πάνω του.
Μη σας ξεγελάει η παρατεταμένη υποχώρηση της τιμής των κρυπτονομισμάτων. Η υιοθέτηση του blockchain επιταχύνεται. Νέες μορφές έχουν αναδυθεί, όπως τα stable coins, ή αναμένεται να πρωταγωνιστήσουν το 2019, όπως τα security tokens. Κανείς δεν έχει επιβραδύνει τις προσπάθειές του. Το αντίθετο μάλιστα. Όσο καλή και χρήσιμη κι αν είναι μια καινοτομία, απαιτεί χρόνο. Χρόνο για να την καταλάβουν, να την αποδεχτούν, να την αγκαλιάσουν. Προβλήματα και καθυστερήσεις εμφανίζονται εκεί που δεν τα περιμένουμε.
Δεν μπορούμε λοιπόν να ξέρουμε αν θα επαναληφθεί και πάλι η ανοδική πορεία του Βitcoin, όμως σίγουρα δεν μπορούμε να το αποκλείσουμε. Όχι μόνο επειδή το έχει ξανακάνει, αλλά γιατί οι συνθήκες είναι πιο ώριμες από ποτέ.
Βρίσκετε υπεραισιόδοξο το σενάριο που περιγράφει το διάγραμμα; Ο John McAfee, ο ιδρυτής του διάσημου antivirus λογισμικού, το θεωρεί απαισιόδοξο. Επιμένει πως μέχρι το 2020 η τιμή του Βitcoin θα φτάσει το 1.000.000 δολάρια. Υπερβολικό ακούγεται. Από την άλλη, μήπως γνωρίζει κάτι παραπάνω; (https://www.youtube.com/watch?v=2lbn1PgWV7I&feature=youtu.be)
* Στο φετινό Money Show της Αθήνας, στο Κάραβελ, θα παραβρίσκομαι σε δύο εκδηλώσεις:
- Το Σάββατο 16:00-18:00, αίθουσα Κοζάνη, με θέμα: Πώς επενδύουν οι εκατομμυριούχοι.
Μαζί με τον Β. Βαξεβανάκη
- Την Κυριακή 12:00-14:00, αίθουσα Πέλλα, με θέμα: Κρίση; Ποια κρίση;
Μαζί με τους Γ. Σιάτρα, Δ. Δημόπουλο.
Η είσοδος είναι δωρεάν και στις δύο, αλλά επειδή η αίθουσα του Σαββάτου είναι μόλις 50 ατόμων, όποιος ενδιαφέρεται να παραβρεθεί, ας στείλει e-mail στο [email protected] με όνομα και κινητό, προκειμένου να του κρατήσουμε θέση.
** Ο κ. Βασίλης Παζόπουλος είναι οικονομολόγος, πιστοποιημένος από την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς επενδυτικός σύμβουλος, συγγραφέας του βιβλίου Επενδυτές χωρίς Σύνορα (www.ependytes.com).
Oι απόψεις που διατυπώνονται σε ενυπόγραφο άρθρο γνώμης ανήκουν στον συγγραφέα και δεν αντιπροσωπεύουν αναγκαστικά, μερικώς ή στο σύνολο, απόψεις του Euro2day.gr.