Στην κατάργηση του άρθρου 99, αλλά με διατήρηση της δυνατότητας μέτρων προληπτικής προστασίας, μέχρις ότου υποβληθεί στο δικαστήριο η προσυμφωνημένη (pre pack), από την πλειοψηφία των πιστωτών, συμφωνία εξυγίανσης, προχωρά το σχέδιο νόμου για τον νέο πτωχευτικό κώδικα.
Μετά τις αντιδράσεις της αγοράς, τις οποίες ανέδειξε το Euro2day.gr, η νέα πολιτική ηγεσία του υπουργείου Δικαιοσύνης προχώρησε στην κατάργηση του άρθρου 99, διατήρησε όμως τα προληπτικά μέτρα προστασίας για τις περιπτώσεις εταιρειών στις οποίες επιχειρείται εξυγίανση, με συμφωνία των πιστωτών και εν συνεχεία έγκρισή της από το δικαστήριο.
Η αίτηση προστασίας θα ζητείται μέσω υποβολής ασφαλιστικών μέτρων ενώ η χρονική διάρκεια των προληπτικών μέτρων προστασίας δεν μπορεί να υπερβαίνει τους 4 μήνες. Στόχος είναι, όπως αναφέρει η εισηγητική έκθεση, να καταστεί αποτελεσματικότερη η διαδικασία των διαπραγματεύσεων της εταιρείας με τους πιστωτές της.
Για την αποφυγή παρελκυστικών τακτικών από τους οφειλέτες απαιτείται για τη χορήγηση των προληπτικών μέτρων -κατά το στάδιο πριν την επικύρωση- έγγραφη επιστολή συναίνεσης ποσοστού 20% των πιστωτών.
Με τον τρόπο αυτό εξασφαλίζεται η απαιτούμενη προεργασία και μπορεί το δικαστήριο να διαπιστώσει τόσο αν υπάρχει διαφαινόμενη συναίνεση των πιστωτών, όσο και τις προοπτικές επιτυχίας της διαδικασίας, ώστε να μη χορηγούνται τα προληπτικά μέτρα συλλήβδην σε οφειλέτες που δεν έχουν καμία πιθανότητα επίτευξης συμφωνίας.
Η τροποποίηση που επήλθε κρίνεται από την αγορά ως θετική καθώς επιτρέπει να μην παρακωλύεται η διαπραγμάτευση μεταξύ προβληματικής επιχείρησης, ενδιαφερόμενου επενδυτή και πιστωτών, από ατομικές διώξεις μεμονωμένων πιστωτών.
Η υπόθεση της Μαρινόπουλος είναι πολύ νωπή και συνέβαλε στο να εξετασθεί εκ νέου το θέμα.
Αν η Μαρινόπουλος ΑΕ ξεκινούσε, χωρίς προσωρινή προστασία, τη διαδικασία συζήτησης με τους πιστωτές της για εξ αρχής συμφωνία εξυγίανσης, υπήρχε ισχυρή πιθανότητα να εκδηλωνόταν ντόμινο δικαστικών ενεργειών από πλευράς προμηθευτών τους, οξύνοντας τα ήδη μεγάλα προβλήματα λειτουργίας της και μειώνοντας τα περιθώρια λύσης.
Αίτημα εξυγίανσης χωρίς τη συγκατάθεση του επιχειρηματία
Το σχέδιο νόμου προβλέπει μεν ότι είναι απαραίτητη η συναίνεση του μετόχου της προβληματικής επιχείρησης επί της συμφωνίας εξυγίανσης, παρέχει όμως και το δικαίωμα στους πιστωτές να κινηθούν αυτόνομα, στην περίπτωση που ο οφειλέτης βρίσκεται σε παύση πληρωμών και δεν λαμβάνει τα απαιτούμενα μέτρα, έστω και την ύστατη στιγμή, προκειμένου να αποφευχθεί η επικείμενη πτώχευση.
Για τον λόγο αυτόν προβλέπεται και η υποχρεωτική συνυποβολή αίτησης πτώχευσης από τους πιστωτές, η οποία θα συζητείται μόνο μετά από ενδεχόμενη απόρριψη της αίτησης έγκρισης συμφωνίας εξυγίανσης.
Προϋπόθεση είναι οι απαιτήσεις των συγκεκριμένων πιστωτών να εκπροσωπούν τα απαιτούμενα ποσοστά (σ.σ. το 60% των συνολικών απαιτήσεων και το 40% των ενέγγυων). Η άσκηση του παραπάνω δικαιώματος προϋποθέτει σαφώς ότι η δυσχερής κατάσταση της επιχείρησης είναι έστω και οριακά αναστρέψιμη, καθώς και ότι το ποσοστό ικανοποίησης των πιστωτών, σε συνδυασμό με τα οφέλη από τη συνέχιση της επιχειρηματικής δραστηριότητας μέσω της συμφωνίας εξυγίανσης, είναι ουσιωδώς μεγαλύτερο από αυτό που θα επιτυγχανόταν σε περίπτωση ικανοποίησης μέσω της πτωχευτικής διαδικασίας.
Ο οφειλέτης που αρνείται καταχρηστικά να παράσχει τα αιτούμενα από το δικαστήριο στοιχεία, τα οποία είναι αναγκαία για την αξιολόγηση της βιωσιμότητας και της επικαλούμενης παύσης ή μη των πληρωμών του, τιμωρείται σύμφωνα με τις οικείες υφιστάμενες ποινικές διατάξεις. Τα αδικήματα για αυτή την περίπτωση επισύρουν ποινή φυλάκισης ως 2ετία που είναι εξαγοράσιμη έναντι 6 χιλ. ευρώ, αναφέρουν δικηγόροι.
Τέλος, παρέχεται η δυνατότητα τροποποίησης συμφωνίας εξυγίανσης, που επικυρώθηκε με μεταγενέστερη συμφωνία όλων των συμβαλλόμενων μερών.
Η σχετική δυνατότητα προβλέπεται για μία φορά και υποβάλλεται με αυστηρές προϋποθέσεις, έτσι ώστε αφενός να παρέχεται η δυνατότητα προσαρμογής της συμφωνίας σε νέες συνθήκες που δεν καθιστούν απαγορευτική την προοπτική εξυγίανσης και αφετέρου να αποτρέπονται καταστρατηγήσεις που θα οδηγούσαν σε παρέλκυση των διαδικασιών και σε δυσανάλογη βλάβη των εμπλεκόμενων μερών.
Έξωση των μετόχων
Στην περίπτωση που οι μέτοχοι εταιρείας, που είναι ήδη αφερέγγυα, αρνούνται καταχρηστικά, να παραστούν σε γενική συνέλευση ή να υπερψηφίσουν τη συμφωνία εξυγίανσης, οι πιστωτές έχουν τη δυνατότητα να υποβάλουν στο πτωχευτικό δικαστήριο, με τη διαδικασία ασφαλιστικών μέτρων, αίτημα διορισμού ειδικού εντολοδόχου.
Ο τελευταίος μπορεί να συγκαλέσει γενική συνέλευση και να ασκήσει το δικαίωμα παράστασης ή ψήφου, έναντι των μετόχων ή των εταίρων της επιχείρησης.