Ως τροπολογία σε νομοσχέδιο του υπουργείου Δικαιοσύνης, κατατέθηκε χθες στη Βουλή η ρύθμιση για τα χρέη μικρών επιχειρήσεων και επαγγελματιών προς χρηματοδοτικούς φορείς και έκτακτες διαδικασίες ρύθμισης οφειλών επιχειρήσεων, του υπουργείου Ανάπτυξης.
Η συγκεκριμένη ρύθμιση, κατ' εκτίμηση του απερχόμενου υπουργού Ανάπτυξης και νέου υπουργού Άμυνας κ. Νίκου Δένδια πρόκειται να ωφελήσει 180.000 επιχειρήσεις, να συμβάλει στη διάσωση τουλάχιστον 350.000 υφιστάμενων θέσεων εργασίας και να ρυθμιστούν οφειλές ύψους 40 δισ. ευρώ.
Ειδικότερα από τις 180.000 επιχειρήσεις, οι 165.000 είναι μικρές, -σ.σ. από αυτές οι 100.000 έχουν οφειλές η κάθε μια έως 45.000 ευρώ-, περίπου 1.000 είναι πολύ μεγάλες, 10.000 είναι μεγάλες επιχειρήσεις και οι υπόλοιπες είναι αγροτικές επιχειρήσεις. Η ρύθμιση προβλέπει για τις επιχειρήσεις με τζίρο έως 2,5 εκατ. ευρώ, "κούρεμα" 50% των οφειλών σε τόκους, κεφάλαιο και προσαυξήσεις δανείων.
Ωστόσο τον πρώτο αλλά και τον τελευταίο λόγο για το αν μια επιχείρηση θα μπορέσει εν τέλει να «ενταχθεί» στη ρύθμιση του υπουργείου Ανάπτυξης για τα λεγόμενα μη εξυπηρετούμενα επιχειρηματικά δάνεια, θα έχουν οι τράπεζες. Είναι χαρακτηριστικό ότι η διαγραφή και ρύθμιση δανείων, για τις μικρές επιχειρήσεις με τζίρο έως 2,5 εκατ. ευρώ, είναι στη διακριτική ευχέρεια των τραπεζών οι οποίες μπορούν να προχωρήσουν σε διαφορετική ρύθμιση από αυτή που επιθυμεί η επιχείρηση ή και να αρνηθεί συνολικά τη διαγραφή ή / και τη ρύθμιση.
Πρακτικά οι τράπεζες κρατάνε το «κλειδί» της ρύθμισης και για τις μεγάλες επιχειρήσεις οι οποίες θα μπορούν να ρυθμίσουν τις υποχρεώσεις τους, μέσω της δικαστικής οδού, εφόσον συναινούν πιστωτές (στις οποίες περιλαμβάνονται και οι τράπεζες) που εκπροσωπούν τουλάχιστον 50,1% του συνόλου των απαιτήσεων τους. Ισχυρός είναι και ο λόγος των τραπεζών στην περίπτωση της αίτησης υπαγωγής στην έκτακτη διαδικασία ειδικής διαχείρισης, η οποία υποβάλλεται από πιστωτή ή πιστωτές του οφειλέτη, στους οποίους περιλαμβάνεται τουλάχιστον ένα χρηματοδοτικό ίδρυμα, οι οποίοι εκπροσωπούν τουλάχιστον το 40% του συνόλου των υποχρεώσεων.
1) Τι προβλέπει η ρύθμιση για τις μικρές επιχειρήσεις
Δικαίωμα υπαγωγής στη ρύθμιση έχουν μικρές επιχειρήσεις και επαγγελματίες που κατά τη χρήση που έληξε στις 21/12/2013 είχαν κύκλο εργασιών έως 2,5 εκατ. ευρώ, δεν έχουν υποβάλει αίτηση για υπαγωγή στις διατάξεις του ν.3869/2010 ή έχουν εγκύρως παραιτηθεί από αυτή, δεν έχουν παύσει τις εργασίες τους, δεν έχουν υποβάλει αίτηση υπαγωγής στον πτωχευτικό κώδικα και δεν έχουν καταδικαστεί –οι φορείς των επιχειρήσεων ή επαγγελματίες- για φοροδιαφυγή ή απάτη σε βάρος του Δημοσίου ή Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης (ΦΚΑ).
Επιλέξιμες διαγραφές
- Διαγραφές απαιτήσεων ως προς κεφάλαιο και τόκους, οφειλετών που την 30η Ιουνίου του 2014 είχαν οφειλές από επιχειρηματικά δάνεια προς τις τράπεζες σε καθυστέρηση τουλάχιστον 90 ημερών (επίδικη ή ρυθμισμένη) και δεν είχαν φορολογική και ασφαλιστική ενημερότητα λόγω ληξιπρόθεσμων ή είχαν λόγω ρύθμισης.
- Οι διαγραφές αφορούν μία ή περισσότερες πιστώσεις της τράπεζας προς τον οφειλέτη που συνολικά ανά επιλέξιμο οφειλέτη που συνολικά ανά επιλέξιμο οφειλέτη δεν υπερβαίνουν το ποσό των 500.000 ευρώ. Ισούνται δε τουλάχιστον με το 50% των συνολικών απαιτήσεων του χρηματοδοτικού ιδρύματος κατά του οφειλέτη ή εφόσον είναι μικρότερο, το ποσό που απαιτείται έτσι ώστε μετά τη διαγραφή το υπόλοιπο της απαίτησης της τράπεζας κατά του οφειλέτη να μην υπερβαίνει το 75% της καθαρής περιουσιακής θέσης του ιδίου και των συνοφειλετών.
Διαδικασία
- Ο οφειλέτης υποβάλλει βεβαίωση προς την τράπεζα όπου αποτυπώνονται τα περιουσιακά στοιχεία και οι υποχρεώσεις του, ώστε να προσδιορισθεί η καθαρή περιουσιακή θέση του.
- Η τράπεζα παρέχει την αιτούμενη ρύθμιση ή και διαγραφή σύμφωνα με κριτήρια για την αξιολόγηση της ικανότητας του αιτούμενου να αντεπεξέλθει στις ρυθμισθείσες υποχρεώσεις. Η τράπεζα μπορεί να παράσχει ρύθμιση ή και διαγραφή υπό διαφορετικούς όρους από τους περιλαμβανόμενους στην αίτηση. Σε περίπτωση διαγραφής πίστωσης που έχει εγγυηθεί μερικά το Ελληνικό Δημόσιο η σχετική διαγραφή κατανέμεται αναλογικά και στο εγγυημένο ποσοστό.
Υπαγωγή στις ρυθμίσεις του Ν.4305/2014
- Φυσικό ή νομικό πρόσωπο που προσκομίσει στη φορολογική διοίκηση ή και στους ΦΚΑ βεβαίωση χρηματοδοτικού φορέα ότι έχει υπαχθεί σε ρύθμιση οφειλών του προς αυτόν, δικαιούται να υπαχθεί στο πρόγραμμα εξυπηρέτηση της ληξιπρόθεσμης οφειλής του στη Φορολογική Διοίκηση ή και στους ΦΚΑ, που προβλέπεται στα άρθρα 51 και 54 του ν. 4305/2014, μέχρι και σε 100 μηνιαίες δόσεις, λαμβάνοντας πρόσθετη διαγραφή προσαυξήσεων τόκων και προστίμων εκπρόθεσμης καταβολής ύψους 20%, πέραν των προβλεπόμενων στα ανωτέρω άρθρα.
2) Έκτακτη διαδικασία ρύθμισης υποχρεώσεων νομικών ή φυσικών προσώπων με εμπορική ιδιότητα- Δικαίωμα υπαγωγής
- Κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο με εμπορική ιδιότητα μέχρι τις 31 Μαρτίου του 2016, μπορεί να αιτείται τη ρύθμιση των υποχρεώσεων του, εφόσον στη ρύθμιση αυτή συναινούν πιστωτές που εκπροσωπούν τουλάχιστον 50,1% του συνόλου των απαιτήσεων, στο οποίο περιλαμβάνει τουλάχιστον 50,1% των τυχόν εμπραγμάτως ή με ειδικό προνόμιο ή με άλλης μορφής εξασφαλιστική συμφωνία ως προς το περιουσιακό στοιχείο
Εκδίκαση της αίτησης
- Αρμόδιο δικαστήριο για την εκδίκαση της αίτησης είναι το Μονομελές Πρωτοδικείο, στην περιφέρεια του οποίου ο οφειλέτης έχει την έδρα του, το οποίο δικάζει κατά τη διαδικασία της εκούσιας δικαιοδοσίας.
- Το δικαστήριο αποδέχεται την αίτηση και ρυθμίζει τις υποχρεώσεις του οφειλέτη σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στην συνυποβληθείσα με την αίτηση συμφωνία ρύθμισης εκπροσωπούν το απαιτούμενο είδος και ποσοστό απαιτήσεων.
Αποτελέσματα ρύθμισης
- Η αποδοχή της αίτηση από το δικαστήριο επιφέρει μεταξύ των άλλων ότι:
- Εξοφλείται το οφειλόμενο στους εργαζόμενους χρέος σε 12 ισόποσες άτοκες μηνιαίες δόσεις
- Οφειλέτης του οποίου οι υποχρεώσεις έχουν ρυθμισθεί βάσει συμφωνίας επικυρωμένης σύμφωνα με τις διατάξεις, δικαιούται να υπαχθεί στο πρόγραμμα εξυπηρέτησης της ληξιπρόθεσμης οφειλής του στη Φορολογική Διοίκηση ή και στα ασφαλιστικά ταμεία, που προβλέπεται στα άρθρα 51 και 54 του ν. 4305/2014 μέχρι και σε 100 μηνιαίες δόσεις λαμβάνοντας πρόσθετη διαγραφή προσαυξήσεων τόκων και προστίμων εκπρόθεσμης καταβολής ύψους 20% σε σχέση με το προβλεπόμενα στα ανωτέρα άρθρα ανάλογα με τον αριθμό των δόσεων.
3) Έκτακτη διαδικασία ειδικής διαχείρισης νομικών ή φυσικών προσώπων με εμπορική ιδιότητα
- Κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο με πτωχευτική ικανότητα και βρίσκεται σε γενική και μόνιμη αδυναμία εκπλήρωσης ληξιπρόθεσμων χρηματικών υποχρεώσεων δύναται να υπάγεται σε έκτακτη διαδικασία ειδικής διαχείρισης.
- Η αίτηση υποβάλλεται από πιστωτή ή πιστωτές του οφειλέτη στους οποίους περιλαμβάνεται τουλάχιστον μια τράπεζα οι οποίοι εκπροσωπούν τουλάχιστον το 40% του συνόλου των απαιτήσεων σε βάρος του οφειλέτη.
- Αρμόδιο δικαστήριο για την εκδίκαση της αίτησης είναι το Μονομελές Πρωτοδικείο, το οποίο αποδεχόμενο την αίτηση, διορίζει με την απόφασή του τον ειδικό διαχειριστή ο οποίος διενεργεί δημόσιο πλειοδοτικό διαγωνισμό για την εκποίηση του συνόλου του ενεργητικού της υπό ειδική διαχείριση επιχείρησης, ή επί μέρους λειτουργικών συνόλων της επιχείρησης κλάδων ή περιουσιακών της στοιχείων εφόσον αυτά δεν αποτελούν κλάδους.
- Σε περίπτωση πλήρους ικανοποίησης του συνόλου των πιστωτών τα εταιρικά όργανα ή ο ιδιοκτήτης κατά περίπτωση ανακτούν την διοίκηση του φορέα της επιχείρησης. Σε αντίθετη περίπτωση ο ειδικός διαχειριστής υποχρεούται να υποβάλει αίτηση πτώχευσης του οφειλέτη.
* Δείτε το σχέδιο νόμου και την αιτιολογική έκθεση στη στήλη «Συνοδευτικό Υλικό»