Καθοριστική στιγμή για τη συνεργασία Κύπρου, Ελλάδας και Ισραήλ χαρακτήρισε ο Κύπριος υπουργός Ενέργειας Γιώργος Λακκοτρύπης το μνημόνιο συναντίληψης για τη συνεργασία των τριών χωρών στους τομείς της ενέργειας και των υδάτινων πόρων, που υπογράφηκε το μεσημέρι στη Λευκωσία.
Ο υπουργός ΠΕΚΑ Γιάννης Μανιάτης δήλωσε ότι η συνεργασία των τριών χωρών εισέρχεται σε μια σημαντική και δημιουργική φάση και έκανε λόγο για ενίσχυση της γεωπολιτικής θέσης της Κύπρου και της Ελλάδας και για σημαντικό παράγοντα ως προς τη σταθερότητα στη Μεσόγειο.
Σύμφωνα με το ΑΠΕ, ιστορική χαρακτήρισε τη συμφωνία των τριών χωρών ο υπουργός Υδάτινων και Ενεργειακών Πόρων του Ισραήλ Σιλβάν Σαλόμ, ο οποίος αναφέρθηκε και σε μείωση του κόστους του ηλεκτρισμού για την Κύπρο και σε άλλα κοινά έργα που θα ακολουθήσουν.
Οι τρεις υπουργοί εξέφρασαν την υποστήριξή τους στο σχέδιο ενεργειακής σύνδεσης EuroAsia Interconnector, το οποίο θα συνδέει τα συστήματα ηλεκτρικής ενέργειας της Ελλάδας, της Κύπρου και του Ισραήλ, με την πόντιση καλωδίου μεταφορικής ισχύος δύο χιλιάδων μεγαβάτ.
Το έργο, το οποίο αναμένεται να ολοκληρωθεί το 2016, εντάχθηκε στα έργα Κοινού Ενδιαφέροντος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, έπειτα από συντονισμένες ενέργειες της Κύπρου και της Ελλάδας.
Το κόστος του αναμένεται να φτάσει στο 1,5 δισ. ευρώ.
Η ανακοίνωση του ΥΠΕΚΑ
Τριμερές Μνημόνιο Κατανόησης (Memorandum of Understanding) για την ενίσχυση της συνεργασίας στους τομείς της Ενέργειας (Ενεργειακές Υποδομές, Έρευνα και Ανάπτυξη Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, Φυσικοί Πόροι), της Προστασίας του Περιβάλλοντος και της Διαχείρισης των Υδατικών Πόρων, συνυπέγραψαν το μεσημέρι στη Λευκωσία οι Υπουργοί, Περιβάλλοντος Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, Γιάννης Μανιάτης, Ενέργειας, Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού της Κύπρου, Γιώργος Λακκοτρύπης και Υδάτων και Ενεργειακών Πόρων του Ισραήλ, Silvan Shalom.
Ο Υπουργός Περιβάλλοντος Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, Γιάννης Μανιάτης, είχε συνομιλία με τον Κύπριο Πρόεδρο, Νίκο Αναστασιάδη, στη διάρκεια του επίσημου δείπνου που ακολούθησε την υπογραφή του Μνημονίου Κατανόησης. Ο Έλληνας Υπουργός παρέστη, χθες Τετάρτη, στα εγκαίνια της Μονάδας Αφαλάτωσης Λεμεσού, όπου είχε σύντομη συνάντηση με τον Πρόεδρο της Βουλής των Αντιπροσώπων, Γιαννάκη Ομήρου, ενώ αντάλλαξε απόψεις τόσο με τον Πρόεδρο του Δημοκρατικού Συναγερμού, Αβέρωφ Νεοφύτου, όσο και τον Γ.Γ του ΑΚΕΛ, Άντρο Κυπριανού.
Κατά τη διήμερη παραμονή του στη Μεγαλόνησο, ο Υπουργός ΠΕΚΑ είχε σειρά επαφών με τους Κύπριους Υπουργούς, Εξωτερικών Γιάννη Κασουλίδη, Ενέργειας Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού Γιώργο Λακκοτρύπη και Γεωργίας, Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος Νίκο Κουγιάλη, καθώς και τον Ισραηλινό ομόλογό του, Silvan Shalom.
Σε δηλώσεις του αμέσως μετά την υπογραφή του Μνημονίου Κατανόησης, ο Υπουργός ΠΕΚΑ, Γιάννης Μανιάτης, επεσήμανε :
«Είναι μια σημαντική στιγμή για τις σχέσεις των τριών χωρών, Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ, η υπογραφή του κειμένου για τη συνεργασία στους τομείς της ενέργειας, του περιβάλλοντος και των υδάτων.
Χαίρομαι γιατί προσωπικά συμμετείχα πριν τρία χρόνια στο ξεκίνημα αυτής της πρωτοβουλίας, που τώρα πια εισέρχεται σε μια πολύ σημαντική και δημιουργική φάση.
Ο τομέας της ενέργειας και ιδιαίτερα η αξιοποίηση των κοιτασμάτων υδρογονανθράκων, η δημιουργία αγωγού μεταφοράς φυσικού αερίου και η πόντιση ηλεκτρικού καλωδίου που θα συνδέει την Ασία με την Ευρώπη, αποτελούν σημαντικούς παράγοντες σταθερότητας της ευρύτερης περιοχής της Ανατολικής Μεσογείου, αλλά και ευημερίας για τους λαούς των τριών χωρών.
Οι δράσεις αυτές συμβάλλουν αποφασιστικά στη βελτίωση της ενεργειακής ασφάλειας ολόκληρης της Ευρώπης, γεγονός που αναμφισβήτητα αναβαθμίζει γεωπολιτικά την Ελλάδα και την Κύπρο ως κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ιδιαίτερα σημαντικό είναι το γεγονός της ένταξης του αγωγού Φυσικού Αερίου Κύπρος – Κρήτη – Ηπειρωτική Ελλάδα, καθώς και του ηλεκτρικού καλωδίου Ισραήλ – Κύπρος – Κρήτη – Ηπειρωτική Ελλάδα στα Ευρωπαϊκά Έργα Κοινού Ενδιαφέροντος. Η εξέλιξη αυτή σημαίνει προτεραιότητα στην εκπόνηση των μελετών, μείωση έως 40% του χρόνου υλοποίησης και δυνατότητα χρηματοδότησης από διεθνείς τράπεζες.
Θεωρώ ότι η υπογραφή του Μνημονίου Κατανόησης αποτελεί έναν σταθμό στην τριμερή συνεργασία, που είμαι βέβαιος ότι θα ακολουθηθεί και από άλλες, αμοιβαία επωφελείς, συνεργασίες σε πολλούς τομείς της οικονομίας».
Το μεσημέρι οι κ.κ Μανιάτης, Λακκοτρύπης και Shalom είχαν τριμερή συνάντηση στο Συνεδριακό Κέντρο «Φιλοξενία» της Λευκωσίας, όπου εξέτασαν διεξοδικά τα ζητήματα της τριμερούς και περιφερειακής συνεργασίας στον τομέα της ενέργειας, συμπεριλαμβανομένων της προστασίας του περιβάλλοντος από υπεράκτιες δραστηριότητες υδρογονανθράκων και της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ μέσω υποθαλάσσιου καλωδίου.
Σε κοινή διακήρυξή τους, εξέφρασαν την υποστήριξη στο σχέδιο ενεργειακής διασύνδεσης «EuroAsia Interconnector», το οποίο έχει ήδη ενταχθεί στα «Έργα Κοινού Ενδιαφέροντος» (Projects of Common Interest) της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μετά από συντονισμένες ενέργειες των Κυβερνήσεων Ελλάδας και Κύπρου.
Στην κατ΄ ιδίαν συνάντηση του Υπουργού ΠΕΚΑ με τον Κύπριο Υπουργό Εξωτερικών, Γιάννη Κασουλίδη, εξετάστηκαν όλα τα ζητήματα που σχετίζονται με την ενεργειακή συνεργασία Ελλάδας - Κύπρου, την γεωπολιτική αναβάθμιση των δύο χωρών μετά και τις πρόσφατες ανακαλύψεις κοιτασμάτων υδρογονανθράκων, καθώς και το ζήτημα του συντονισμού των επιμέρους εθνικών πολιτικών των κρατών του Ευρωπαϊκού νότου που βρίσκονται στη Μεσόγειο, ώστε να επιλυθούν τα μεγάλα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι Ευρωπαϊκές κοινωνίες και οικονομίες. Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στις εξαιρετικά θετικές εξελίξεις που αναμένονται στην Ελλάδα από την υλοποίηση του αγωγού φυσικού αερίου "TAP", που μετά από συντονισμένες προσπάθειες της Ελληνικής Κυβέρνησης θα μεταφέρει φυσικό αέριο από το Αζερμπαϊτζάν στην Κεντρική Ευρώπη.
Με τον Υπουργό Ενέργειας Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού, Γιώργο Λακκοτρύπη, συζητήθηκαν όλα τα ζητήματα της αξιοποίησης υδρογονανθράκων στις θαλάσσιες ζώνες των δύο κρατών, οι αγωγοί, οι σταθμοί LNG κ.α. για την προώθηση των εξαγωγών, η ανταλλαγή εμπειριών ανάμεσα στα δύο Υπουργεία με στόχο την αποδοτικότερη και προς όφελος του δημοσίου συμφέροντος αξιοποίηση του ορυκτού πλούτου των δύο αδελφών κρατών, ενώ ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη σπουδαιότητα της υλοποίησης του ηλεκτρικού καλωδίου "EuroAsia Interconnector".
Θέματα διαχείρισης υδάτων, αφαλατώσεων και προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος, απασχόλησαν τη συνάντηση του κ. Μανιάτη με τον Υπουργό Γεωργίας, Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος, Νίκο Κουγιάλη. Στο επίκεντρο βρέθηκαν τόσο η ανταλλαγή εμπειριών για τη διευκόλυνση των Πρότυπων Περιβαλλοντικών Αδειδοτήσεων Αναπτυξιακών παρεμβάσεων, όσο και τα ζητήματα χωροταξικού σχεδιασμού.
Με τον Ισραηλινό Υπουργό Υδάτων και Ενεργειακών Πόρων, Silvan Shalom,ο Υπουργός ΠΕΚΑ συζήτησε εκτενώς τα θέματα που σχετίζονται με την πρόσφατη απόφαση της Κυβέρνησης του Ισραήλ για την εξαγωγή του 40% του Ισραηλινού φυσικού αερίου και τους εναλλακτικούς τρόπους υλοποίησής του. Επιβεβαιώθηκε η πλήρης υποστήριξη των δύο Κυβερνήσεων στην υλοποίηση του ηλεκτρικού καλωδίου «Eurasia Interconnector» (το τρίτο τμήμα του οποίου αφορά το γνωστό θέμα της ηλεκτρικής διασύνδεσης της Κρήτης με την ηπειρωτική Ελλάδα).
Κατά τη δημόσια παρουσίαση του έργου στους τρεις Υπουργούς, οι εκπρόσωποι της κοινοπραξίας (consortium) των εταιριών υλοποίησης επεσήμαναν ότι έχει διασφαλιστεί πλήρως η χρηματοδότηση, καθώς και ότι η πρώτη φάση που αφορά στη σύνδεση Ισραήλ – Κύπρου μπορεί να υλοποιηθεί μέσα σε 36 μήνες από την έναρξη των εργασιών. Τέλος, εξετάστηκε εκτενώς η διμερής συνεργασία σε ζητήματα αφαλατώσεων, όπου η πολύ μεγάλη ισραηλινή εμπειρία μπορεί να βοηθήσει τη χώρα μας ιδιαίτερα στις νησιωτικές περιοχές.
Απαντώντας σε ερώτηση δημοσιογράφου σχετικά με τις προτεραιότητες της Ελληνικής Προεδρίας στο Συμβούλιο της Ε.Ε το πρώτο εξάμηνο του 2014 και κατά πόσο πρόκειται να προωθηθούν τα θέματα ενέργειας την περίοδο αυτή, ο Γιάννης Μανιάτης δήλωσε :
«Η Ελληνική Προεδρία έχει πολύ συγκεκριμένες προτεραιότητες, θα ενημερωθείτε σχετικά με το συνολικό αυτό πλαίσιο, από την Ανακοίνωση Τύπου που θα εκδώσει ο Έλληνας Υπουργός Εξωτερικών κ. Βενιζέλος. Σε κάθε περίπτωση, τα θέματα ενέργειας θα είναι υψηλής προτεραιότητας κατά τη διάρκεια της Ελληνικής Προεδρίας».