Το πρόβλημα της αποβιομηχάνισης στην Ε.Ε., για το οποίο σε μεγάλο βαθμό ευθύνεται το υψηλό κόστος ενέργειας στην Ευρώπη (πάντως καμία σχέση με το αντίστοιχο στην Ελλάδα), έχει κινητοποιήσει τον αρμόδιο για τη βιομηχανία Ιταλό επίτροπο Αntonio Tajani, το επιτελείο του οποίου επεξεργάζεται μηχανισμούς που θα διευκολύνουν τις ενεργοβόρες βιομηχανίες να μειώσουν το παραγωγικό τους κόστος.
Στόχος να αυξηθεί η απασχόληση (στην Επιτροπή μιλούν για επαναπρόσληψη όσων απολύθηκαν το προηγούμενο διάστημα) στους κλάδους της χαλυβουργίας και της μεταλλουργίας, οι οποίοι έχουν πληγεί ιδιαίτερα την τελευταία τετραετία.
Την ίδια στιγμή, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκδίδει αποφάσεις με τις οποίες εγκρίνει σχήματα τα οποία επιτρέπουν στις ενεργοβόρες επιχειρήσεις να ανακτούν το επιπλέον κόστος από την επιβολή του φόρου διοξειδίου του άνθρακα.
Συγκεκριμένα, την περασμένη εβδομάδα η Επιτροπή ενέκρινε τον μηχανισμό που πρότεινε η Γερμανία για τις δικές της βιομηχανίες, κρίνοντας ότι το συγκεκριμένο μοντέλο δεν θα έχει σημαντικές επιπτώσεις στον ανταγωνισμό, ενώ θα συμβάλει και στη μείωση των εκπομπών ρύπων από τις γερμανικές βιομηχανίες.
Θα πρέπει να σημειωθεί ότι αντίστοιχο σχήμα στις αρχές του χρόνου συζητήθηκε να προταθεί στην Επιτροπή και από την ελληνική κυβέρνηση, ώστε να διευκολυνθεί η παραπαίουσα ελληνική βιομηχανία, ιδίως η ενεργοβόρα. Ωστόσο, στην πράξη δεν έγινε τίποτε, με πρόσχημα ότι δεν μπορεί να ξεπεραστεί το εμπόδιο του χαρακτηρισμού του μηχανισμού ως παράνομης κρατικής ενίσχυσης, κάτι που όμως πέτυχε η Γερμανία.
Από την πλευρά της, και η ΔΕΗ άρχισε να επιβάλλει στους βιομηχανικούς καταναλωτές επιπλέον χρεώσεις για την αγορά ρύπων, τις οποίες η ΡΑΕ μετά από προσφυγές έκρινε αυθαίρετες, αφού είναι ανταγωνιστικές και θα έπρεπε να προκύψουν μετά από διαπραγμάτευση, επιβάλλοντας στη ΔΕΗ πρόστιμο 5.000 ευρώ για κάθε ημέρα που εφαρμόζει την τακτική αυτή.
Σε ό,τι αφορά τη μείωση του ενεργειακού κόστους για το σύνολο της ευρωπαϊκής ενεργοβόρας βιομηχανίας, αυτό βρίσκεται πλέον πολύ ψηλά στην πολιτική ατζέντα της Επιτροπής και του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, αφού τα τελευταία χρόνια χάθηκαν χιλιάδες θέσεις εργασίας με το κλείσιμο δεκάδων εργοστασίων που ανήκουν στην κατηγορία των ενεργοβόρων.
Σύμφωνα με στοιχεία της Επιτροπής που μεταφέρει ανάλυση του Reuters, η Ευρώπη απώλεσε την τελευταία τετραετία δυναμικό ετήσιας παραγωγής 2 εκατομμυρίων τόνων αλουμινίου, ενώ η παγκόσμια παραγωγή αυξήθηκε κατά 10 εκατομμύρια τόνους. Οι αντίστοιχες απώλειες στις χαλυβουργίες ανέρχονται σε 20 εκατομμύρια τόνους, με απώλειες 40.000 θέσεων εργασίας. Ας σημειωθεί ότι σε αμφότερους τους κλάδους η τιμή της ενέργειας (ηλεκτρικό, φυσικό αέριο) συμμετέχει μέχρι και 40% στο παραγωγικό κόστος.
Έτσι επιβιώνουν στη διεθνή αγορά μόνο βιομηχανίες που έχουν πρόσβαση σε ανταγωνιστικές, ή επιδοτούμενες τιμές ενέργειας. Το τελευταίο μοντέλο ακολουθεί και η τουρκική κυβέρνηση, με αποτέλεσμα οι τουρκικές χαλυβουργίες να σαρώσουν τις αγορές της Βόρειας Αφρικής και της Μέσης Ανατολής, διώχνοντας από εκεί παραδοσιακούς προμηθευτές όπως οι ιταλικές Alfa Acciai, Acciaierie di Sicilia και Ferroberica (στοιχεία Platts).
Τα σχέδια της Επιτροπής
Σύμφωνα με τους σχεδιασμούς του επιτελείου του επιτρόπου για τη βιομηχανία Αntonio Tajani, ως λύση στο πρόβλημα θα επιδιωχθεί να δημιουργηθεί ένα επενδυτικό περιβάλλον για την ανάκτηση της χαμένης ανταγωνιστικότητας, βασισμένο στα μακροχρόνια συμβόλαια μεταξύ προμηθευτών και καταναλωτών.
Μάλιστα, με βάση δηλώσεις της Fabrizia Benini, μέλους του στενού επιτελείου του επιτρόπου Tajani, η Επιτροπή θα θεσπίσει κίνητρα προς τις επιχειρήσεις ώστε να υπογράφουν μακροχρόνια συμβόλαια. Ωστόσο, όπως διευκρινίζει η ίδια, τα κίνητρα αυτά δεν θα ισχύουν για όσες βιομηχανίες υπογράφουν συμβάσεις με μονοπωλιακές επιχειρήσεις.
Ήδη το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο έχει εγκρίνει το σχέδιο δράσης της Επιτροπής για την αναβίωση της χαλυβουργίας, ενώ αντίστοιχο σχέδιο ετοιμάζεται και για τη βιομηχανία αλουμινίου, η οποία συρρικνώνεται στην Ε.Ε. Ας σημειωθεί εδώ ότι για τη σωτηρία δύο γαλλικών εργοστασίων αλουμινίου, τα οποία εγκατέλειψε η Rio Tinto Alcan, κινητοποιήθηκε η κυβέρνηση της χώρας, βρίσκοντας επενδυτές, μεταξύ των οποίων και η γαλλική ΔΕΗ, και διασφαλίζοντας τιμές ηλεκτρικής ενέργειας στα επίπεδα των 25 ευρώ οι 1.000 κιλοβατώρες.